Një fundjavë në Pejë dhe Rugovë: si ta planifikosh
Peja shtrihet në këmbët e Bjeshkëve të Nemuna, rreth 85 km në perëndim të Prishtinës. Gryka e Rugovës fillon në skajin e qytetit dhe zgjatet rreth 25 km brenda maleve. Kjo e bën Pejën një nga vendet më të lehta në Kosovë ku mund të bashkosh në dy ditë një qytet, një manastir dhe male të vërteta.
Si të arrish
Peja është rreth një orë e gjysmë larg Prishtinës me makinë. Autobusët lidhin të dyja qytetet gjatë ditës, por me makinë pjesa malore e udhëtimit është shumë më e lehtë.
Vendos bazën para se të nisesh. Në Pejë gjen çarshinë, restorantet dhe manastirin. Në luginën e Rugovës, më lart në grykë, ka kabina dhe shtëpi malore, net të qeta dhe nisje të hershme për shtigjet.
Dita e parë: Peja dhe hyrja e grykës
Fillo te Çarshia e Pejës, lagjja e vjetër e tregut në qendër të qytetit. Rrugët e saj nga koha osmane u rindërtuan pas luftës dhe sot janë plot kafene e dyqane të vogla. Lumi Lumbardhi i Pejës kalon nëpër qytet dhe del nga gryka, ndaj mund ta ndjekësh në këmbë.
Në hyrje të kanionit gjendet Patriarkana e Pejës, një kompleks manastiri i shekullit XIII me afreske mesjetare. Është pjesë e vendit të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s “Monumentet mesjetare në Kosovë”. Është ende manastir në funksion, ndaj kontrollo orarin e vizitave, vishu modest dhe merr me vete dokument identifikimi, në rast se kërkohet.
Prej andej rruga vazhdon brenda grykës. Kanioni është rreth 25 km i gjatë dhe muret e tij shkëmbore ngrihen deri në rreth 1.000 m. Edhe një vozitje e shkurtër me disa ndalesa e mbush pasditen.
Çfarë të bësh në grykë
- Ecje: shtigjet ngjiten nga gryka drejt Parkut Kombëtar “Bjeshkët e Nemuna”, ku majat kalojnë 2.000 m.
- Via ferrata: Peja ka itinerare via ferrata, dhe i pari në Kosovë u hap rreth vitit 2010. Ngjitesh në shkëmb me hark sigurie dhe kabllo të fiksuara, dhe itineraret ndryshojnë në gjatësi e vështirësi. Nëse nuk e ke provuar më parë, shko me një udhërrëfyes ose operator.
- Zip line: ka një zip line përtej grykës, disa kilometra nga qyteti.
- Ngjitje dhe shpella: kanioni njihet te alpinistët dhe eksploruesit e shpellave.
Operatorët dhe itineraret ndryshojnë, ndaj konfirmo çmimet, orarin dhe pajisjet e sigurisë para se të paguash.
Dita e dytë: një ditë në male
Për një ditë të plotë në këmbë, drejtohu nëpër luginë drejt Liqenit të Drelajt në parkun kombëtar. Është ecje e gjatë dhe e vështirë, jo shëtitje. Nisu herët, merr ujë dhe rroba të ngrohta, dhe shiko parashikimin e motit, sepse moti në male ndryshon shpejt. Niveli dhe ngjyra e liqenit ndryshojnë sipas stinës, dhe në verë uji mund të duket i gjelbërt.
Kufiri me Malin e Zi është afër, ndaj merr me vete dokument identifikimi. Thuaji nikoqirit cilën rrugë po merr dhe mos ec vetëm në një itinerar të gjatë.
Nëse dëshiron diçka më të shkurtër, ec një copë të rrugës së grykës ose një shteg më të ulët nga një fshat i luginës, dhe kthehu kur të duash.
Kur të shkosh
Sezoni i ecjes zgjat nga fundi i pranverës deri në fillim të vjeshtës. Dëbora mund të qëndrojë në shtigjet e larta deri në fillim të verës dhe kthehet në vjeshtë. Peja dhe pjesa e poshtme e grykës janë të këndshme në pranverë dhe në vjeshtë. Vera është koha më e ngarkuar, sidomos korriku dhe gushti, kur shumë familje nga diaspora janë në vendlindje.
Lexo udhëzuesin: Koha më e mirë për të vizituar Kosovën, stinë pas stineKu të qëndrosh dhe të hash
Në Pejë je afër restoranteve dhe çarshisë. Në luginë, shtëpitë malore dhe kabinat i përshtaten nisjeve të hershme dhe mbrëmjeve të qeta. Rezervo paraprakisht në verë.
Vendet ku mund të qëndrosh dhe të hash rreth Pejës, me adresë, orar dhe kontakte, janë në aplikacionin KosovoGo.
Lexo udhëzuesin: Çfarë të hash në Kosovë: pjatat që duhet t’i provosh